पाठ - ४ कम्प्युटरका प्रकार (Types of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७

पाठ - ४ कम्प्युटरका प्रकार (Types of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७

पाठ - ४ कम्प्युटरका प्रकार (Types of Computer)
पाठ - ४ कम्प्युटरका प्रकार (Types of Computer)

परिचय

हिजो आज थुप्रै प्रकारका कम्प्युटरहरू आविष्कार भएको पाइन्छ । विषेश गरी यसको गणक विधिका आधारमा तिन ओटा समूहमा विभाजन गरिएको छ, जुन यस प्रकार छन् :

एनालग कम्प्युटर (Analog Computer)

Analog Computers
Analog Computers
गणनाको सट्टामा कुनै पनि एकाइ नापेर काम गर्ने यन्त्रलाई एनालग कम्प्युटर भनिन्छ। एनालग कम्प्युटर भनेको विशेष काम र प्रयोजनका लागि बनाइएको कम्प्युटर हो। यी कम्प्युटरहरू शरीरको प्रेसर, तापक्रम, गाडीहरूको गति भौतिक परिमाण (Physical Quantities) लाई मापन गर्नका लागि प्रयोग हुन्छन् । विशेष गरी यी कम्प्युटरहरू वैज्ञानिक र इन्जिनियरिङ (engineering) कार्यमा सघाउ पुर्‍याउन प्रयोग गरिन्छ । यी
उपकरणहरूले निरन्तर रूपमा (continuous scale) काम गर्छन् । थर्मोमिटर (thermometer), स्पिडोमिटर (speedometer) हरू एनालग उपकरणका उदाहरण हुन्।

डिजिटल कम्प्युटर (Digital Computer)

बाइनरी कोड (binary code - 0 र 1) लाई प्रयोग गरी सबै किसिमका गणना गर्ने, लेख्ने, छाप्ने आदि कार्यहरू गर्ने यन्त्रलाई डिजिटल कम्प्युटर भनिन्छ । यी कम्प्युटर अत्यन्तै लोकप्रिय र जहाँसुकै पनि बढी मात्रामा प्रयोग हुने कम्प्युटर हुन् । डिजिटल कम्प्युटरलाई यसको आकार र काम गर्ने क्षमताका आधारमा चार समूहमा विभाजन गरिएको छ, जुन यस प्रकार छन :

(क) सुपर कम्प्युटर (Super Computer)

First Supercomputer of Nepa
First Supercomputer of Nepal
साधारण कम्प्युटरभन्दा बढी कार्यक्षमता भएको कम्प्युटरलाई सुपर कम्प्युटर भनिन्छ । यस कम्प्युटरले छिटो गतिमा कार्य गर्न सक्छ । यसलाई विशेष कार्यका लागि प्रयोग गरिन्छ । यसको आकार सबैभन्दा ठुलो र महँगो हुन्छ । यसको प्रयोग वैज्ञानिक (scientific) र इन्जिनियरिङ (engineering) क्षेत्रमा हुन्छ । यसमा धेरै सिपियु (CPU) हरू राखिएका हुन्छन् । CRAY-XMP, NEC-500 आदि सुपर कम्प्युटरका उदाहरण हुन्।

(ख) मेनफ्रेम कम्प्युटर (Mainframe Computer)

Mainframe Computer
Mainframe Computer
हजारौं अरू ससाना कम्प्युटरलाई सञ्जाल (network) मा जोड्ने कम्प्युटरलाई मेनफ्रेम कम्प्युटर भनिन्छ।
मेनफ्रेम कम्प्युटर दोस्रो ठूलो र शक्तिशाली कम्प्युटर हो । यी कम्प्युटरहरू ठुला ठुला व्यापार व्यवसाय, उद्योग तथा अनुसन्धान केन्द्रहरूमा प्रयोग गरिन्छ । IBM-4381 र ICL 39 मेनफ्रेम कम्प्युटरका उदाहणहरू हुन्।

(ग) मिनी कम्प्युटर (Mini Computer)

Mini Computer
Mini Computer
सयौं अरू ससाना कम्प्युटरलाई सञ्जाल (network) मा जोड्ने कम्प्युटरलाई मिनी कम्प्युटर भनिन्छ । मिनी कम्प्युटर मध्यम आकारको कम्प्यूटर हो। यी कम्प्युटरहरू मध्यम खालका व्यापार, व्यवसाय तथा कार्यालयहरूमा प्रयोग हुन्छन् । यी कम्प्युटरहरू धेरै प्रयोगकर्तालाई एकै पटक प्रयोग गर्नुपर्ने क्षेत्र उद्योग, विश्व
विद्यालय, अनुसन्धान केन्द्र आदिमा प्रयोग गरिन्छन् । ससाना कम्प्युटर सञ्जालमा मुख्य कम्प्युटर सर्भर (server) का रूपमा पनि प्रयोग गरिन्छ । IBM-9375 मिनी कम्प्युटरको उदाहरण हो।

(घ) माइक्रो कम्प्युटर (Micro Computer)

Micro Computer
Micro Computer
माइक्रो कम्प्युटर आकारमा सबैभन्दा सानो कम्प्यूटर समूहअन्तर्गत पर्दछन्। यी कम्प्युटर सस्तो, बलियो र सजिलैसँग टेबुल (table) मा राख्न ससक्ने खालका हुन्छन् । यी कम्प्युटरहरू घर, कार्यालय, विद्यालय, व्यापार र व्यवसाय आदि ठाउँहरूमा चिठी पत्र तयार पार्न, हिसाब गरी भन्डारण गर्न, व्यापार व्यवसायका रूपरेखा तयार पार्न, विज्ञापन सम्बन्धी कार्यको सूचनाहरूको रूपरेखा तयार पार्ने काममा प्रयोग गरिन्छ। IBM PC, IBM Compatible, APPLE Macintosh माइक्रो कम्प्युटरका उदाहरण हुन् । माइक्रो कम्प्युटर पनि विभिन्न आकार र काम गर्ने क्षमतामा आउँछन्, जस्तै: डेस्कटप कम्प्युटर, ल्यापटप, हेन्ड हेल्ड कम्प्युटर।

हाइब्रिड कम्युटर (Hybrid Computer)

Hybrid Computer
Hybrid Computer
एनालग र डिजिटल कम्प्युटरका विशेषताहरूलाई एकीकृत गरी बनाइएको कम्प्युटरलाई नै हाइब्रिड कम्प्युटर भनिन्छ । सामान्यतया यी कम्प्युटरहरू वैज्ञानिक क्षेत्र (Scientific Application) र औद्योगिक प्रक्रियामा नियन्त्रण गर्ने कार्यमा प्रयोग गरिन्छन् । हाइब्रिड कम्प्युटर उदाहरणका रूपमा अस्पतालमा प्रयोग हुने, अल्ट्रासाउन्ड मेसिन (Ultra Sound Machine), मुटुको धङ्कन नाप्ने मेसिन (ECG) लाई लिन सकिन्छ।
अल्ट्रासाउन्ड मेसिन

क्रियाकलाप

कम्प्युटरहरूको प्रकारका बारेमा छलफल गरी विभिन्न प्रकारका कम्प्युटरहरूको सूची तयार गर।

अभ्यास

१. तलका खाली ठाउँ भर :

(क) एनालग कम्प्युटरले ......... स्केलमा काम गर्छ।
(ख) डिजिटल कम्प्युटरले ........... स्केलमा काम गर्छ।
(ग) CRAY-XMP ........... कम्प्युटरका उदाहरण हुन्।
(घ) ........... कम्प्युटर बाइनरी (0 र 1) को प्रयोग गरी कार्य गर्छन्।
(ङ) ........... कम्प्युटरको अनुसन्धान कार्यका लागि प्रयोग गरिन्छ।
२. ठिक र बेठिक छुट्याऊ :
(क) एनालग कम्प्युटर भौतिक परिमाणलाई मापन गर्नका लागि प्रयोग गरिन्छ।
(ख) डिजिटल कम्प्युटरले डेसिमल प्रणालीमा मात्र काम गर्छ ।
(ग) सुपर कम्प्युटर मध्यम आकारको कम्प्युटर हो।
(घ) हाइब्रिड कम्प्युटरमा एनालग र डिजिटल कम्प्युटरका विशेषताहरू पाइन्छन् ।
(ङ) माइक्रो कम्प्युटर सामान्य प्रयोजनका लागि प्रयोग हुन्छ।

३. तलका प्रश्नको उत्तर लेख :

(क) मेनफ्रेम कम्प्युटर भनेको के हो ?
(ख) मिनी र माइक्रो कम्प्युटरबिच फरक छुट्याऊ।
(ग) माइक्रो कम्प्युटर भनेको के हो ?
(घ) सुपर कम्प्युटरका कुनै चार ओटा विशेषता लेख।
(ङ) हाइब्रिड कम्प्युटर भनेको के हो ?

COMMENTS

Name

Audio Book,1,B. Ed. Second Year,2,B. Ed. Third Year,2,Bachelor Level,2,Basic Level,1,Class 6 Book,1,Class 8 Book,2,Composition,2,Computer Education,1,Creative Writing,8,English for Mass Communication,2,English Subject License,2,Essay Writing,4,Expanding Horizon in English Creative Writing,1,Free Ebook,3,Grade IX,2,Grade IX - Nepali,2,Grade IX - Social,4,Grade VII,9,Grade VII - Computer,9,Grade VIII - Nepali,2,Grade X,3,Grade X - Nepali,3,Grade XII,20,Grade XII - English,20,Grammar,4,Letter Writing,2,Nepali Audio Novel,1,Nepali Essay,1,New Generation English,1,Quotes and Inspiration,7,Research and Report,1,The Heritage of Words,20,TSC Basic Level,2,TSC License Notes,2,Video Summary,1,Writing Paragraph,2,उपन्यासको समलोचना,1,साहित्य समलोचना,1,
ltr
item
ESikai Online Education: पाठ - ४ कम्प्युटरका प्रकार (Types of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७
पाठ - ४ कम्प्युटरका प्रकार (Types of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७
पाठ - ४ कम्प्युटरका प्रकार (Types of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७
https://1.bp.blogspot.com/-aU3_XL_teq8/XiKjnVkibzI/AAAAAAAADcE/2yqWRPxOBuI1hFXKfOPESjDE544BZ1nTwCEwYBhgL/s640/Classification%2Bof%2BComputer%2B.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-aU3_XL_teq8/XiKjnVkibzI/AAAAAAAADcE/2yqWRPxOBuI1hFXKfOPESjDE544BZ1nTwCEwYBhgL/s72-c/Classification%2Bof%2BComputer%2B.jpg
ESikai Online Education
https://www.esikai.com.np/2020/01/types-of-computer-grade-7.html
https://www.esikai.com.np/
https://www.esikai.com.np/
https://www.esikai.com.np/2020/01/types-of-computer-grade-7.html
true
7156907926909846891
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy Table of Content