पाठ-३ कम्प्युटरको पुस्ता (Generation of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७

पाठ-३ कम्प्युटरको पुस्ता (Generation of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७

पाठ-३ कम्प्युटरको पुस्ता (Generation of Computer)

परिचय

कम्प्युटरको विकास क्रममा विभिन्न समयमा विभिन्न प्रकारका नयाँ प्रविधिको विकास भएको छ । यसरी कुन कुन समयमा कम्प्युटर प्रविधिमा के कस्ता आविष्कार भए भन्ने देखाउनलाई कम्प्युटरलाई विभिन्न पुस्तामा विभाजन गरिएको छ । कम्प्युटर पुस्तालाई जम्मा पाँच ओटा समय अवधिमा विभाजन गरिएको छ जुन निम्न लिखित छन् :

पहिलो पुस्ताका कम्प्युटर (First Generation of Computer)

इं. सं. १९४७ देखि १९५८ सम्मको समय अवधिमा आविष्कारभएका कम्प्युटरलाई पहिलो पुस्ताको कम्प्युटर भनिन्छ । यो समयमा बनाइएका कम्प्युटरमा मुख्यतया: भ्याकुम ट्युब र भल्ब । (valves) हरू प्रयोग भएको पाइन्छ । पहिलो पुस्ताका कम्प्युटरहरू आकारमा धेरै ठुला र काममा कम प्रभावकारी थिए । ENIAC, UNIVAC, EDVAC, EDSAC आदि पहिलो पुस्ताका कम्प्युटरका उदाहरणहरू हुन्।
Vacuum Tube
Vacuum Tube

पहिलो पुस्ताका कम्प्युटरका विशेषता

१. यी कम्प्युटरहरू आकारमा ठुला थिए।
२. यिनीहरूले धेरै मात्रामा ताप उत्पादन गर्दथे।
३. काम गर्न ढिला थिए।
४. लो लेभल (low level) प्रोग्रामिङ ल्याङवेजको प्रयोग हुन्थ्यो ।
५. यिनको मूल्य धेरै थियो।

दोस्रो पुस्ताका कम्प्युटर (Second Generation of Computer)

इ.सं. १९५९-१९६५ को समय अवधिमा आविष्कार भएका कम्प्युटरलाई दोस्रो पुस्ताका भनिन्छ । दोस्रो पुस्ताका कम्प्युटरमा मुख्यत: ट्रान्जिस्टर (Transistors) हरूको प्रयोग भएको पाइन्छ। पहिलो पुस्तामा प्रयोग भएको भ्याकुम ट्युबहरूलाई दोस्रो पुस्तामा ट्रान्जिरहरूले प्रतिस्थापन गरेका छन् । दोस्रो पुस्ताका कम्प्युटरहरू पहिलो पुस्ताका तुलनाका आकारमा साना थिए।
Transistors
Transistors

दोसो पुस्ताका कम्प्युटरको विशेषता

१. मुख्य मेमोरी यन्त्रका रूपमा ट्रान्जिस्टर प्रयोग भएका थिए।
२. पहिलो पुस्ताको तुलनामा आकारमा साना थिए।
३. काम गर्ने गतिलाई माइक्रो सेकेन्ड मापन गरिन्थ्यो।
४. पहिलो पुस्ताको तुलनामा यिनले कम ताप उत्पादन गर्थे र बिजुलीको पनि कम खपत हुन्थ्यो ।
५. एसेम्ब्ली ल्याङवेजको प्रयोग भएको थियो।

तेस्रो पुस्ताका कम्प्युटर (Third Generaton of Computer)

इ.सं. १९६५-१९७१ को समय अवधिमा आविष्कार भई प्रयोगमा आएका कम्प्युटरलाई तेस्रो पुस्ताका कम्प्युटर भनिन्छ । तेस्रो पुस्ताको कम्प्युटरमा मुख्य यन्त्रका रूपमा इन्टिग्रेटेड सर्किट (IC-Integrated Circuit) को प्रयोग भएको पाइन्छ । यी आकारमा धेरै साना र काममा धेरै प्रभावकारी थिए।
Integrated Circuit
Integrated Circuit

तेस्रो पुस्ताका कम्प्युटरका विशेषता

१. इन्टिग्रेटेड सर्किट मुख्य यन्त्रका रूपमा प्रयोग भएको पाइन्छ ।
२. आकारमा सानो र छिटो काम गर्न सक्ने भएको पाइन्छ ।
३. यी कम्प्युटरहरूले ताप कमै मात्रामा उत्पादन गर्थे ।
४. काम गर्ने गति नानो सेकेन्ड (nano second) मा वृद्धि भएकाे पाइन्छ ।
५. हाइलेभल ल्याङ्वेज (high level language) को प्रयोग भएएको पाइन्छ ।
६. किबोर्ड र मनिटरको प्रयोग भएको थियो।

चौथो पुस्ताका कम्प्युटर (Fourth Generation of Computer)

LSIC - Large Scale Integrated Circuit
LSIC - Large Scale Integrated Circuit
इ.सं. १९७१ देखि आजसम्मको समयमा आविष्कार भई प्रयोगमा आएका कम्प्युटरहरूलाई चौथो पुस्ताका कम्प्युटर भनिन्छ । यस पुस्तामा मुख्य यन्त्रका रूपमा लार्ज स्केल इन्टिग्रेटेड सर्किट (LSIC - Large Scale Integrated Circuit) र भेरी लार्ज स्केल इन्टिग्रेटेड सर्किट (VLSIC - Very Large Scale Integrated Circuit) प्रयोग भएको पाइन्छ । परिणामस्वरूप आकार धेरै साना भई काम गर्ने क्षमतामा धेरै वृद्धि भएको पाइन्छ ।
VLSIC - ery Large Scale Integrated Circuit
VLSIC - ery Large Scale Integrated Circuit

चौथो पुस्ताका कम्प्युटरका विशेषता

१. म्याग्नेटिक डिस्कहरूको प्रयोग हुन थाले।
२. यी कम्प्युटरहरू छिटो र साना आकारका थिए।
३. काम गर्ने गति पिको सेकेन्ड (pico second) मा थियो।
४. धेरै क्षमता भएका बाह्य भन्डारण यन्त्रहरूको प्रयोग भयो।

कम्प्युटरको पाँचौं पुस्ता (Fifth Generation of Computer)

कम्प्युटरको पाँचौं पुस्ताका लागि प्रशस्त मात्रामा खोजहरू भइरहेका छन् । अहिले यो पुस्ता पुरा भएको छैन । पहिलो पुस्ताका कम्प्युटरहरूमा सोच्न सक्ने शक्तिको कमी भएको देखिन्छ । यस पुस्ताका कम्प्युटरहरूमा प्राविधिकहरू कम्प्युटरले आफै सोच्न सक्ने शक्तिको विकासमा लागि परेका छन् । यसमा बायो चिप्स (Bio-Chips) र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (Artificial Intelligence) जस्ता यन्त्र प्रयोग गर्न खोजिएको छ । यसमा नेचुरल ल्याङ्वेज (natural language) को प्रयोग गरिने छ, जसले गर्दा हामी आफ्नै मातृभाषा प्रयोग गरेर कम्प्युटरका प्रोग्रामहरू बनाउन सक्छौं ।

क्रियाकलाप

कम्प्युटरको पुस्ताका बारेमा छलफल गरी समय, प्रयोग भएको प्रविधि तथा विशेषताहरूलाई तालिकामा लेख ।

अभ्यास

१. तलका खाली ठाउँ भर :

(क) पहिलो पुस्ताको कम्प्युटरको आविष्कार तथा प्रयोग अवधि ..................... हो।
(ख) दोस्रो पुस्ताको कम्प्युटरको आविष्कार तथा प्रयोग ..................... हो।
(ग) तेस्रो पुस्ताको कम्प्युटरको आविष्कार तथा प्रयोग अवधि ..................... हो।
(घ) ट्रान्जिस्टर ....................... पुस्तामा आविष्कार भई प्रयोग भएको थियो।
(ङ) आइसी (IC) ....................... पुस्तामा आविष्कार भई प्रयोग भएको थियो।

२. ठिक र बेठिक छुट्याऊ :

(क) पहिलो पुस्तामा भ्याकुम ट्युबको प्रयोग भएको थियो।
(ख) दोस्रो पुस्तामा आइसीको प्रयोग भएको थियो।
(ग) तेस्रो पुस्तामा ट्रान्जिस्टरको प्रयोग भएको थियो।
(घ) पहिलो पुस्तामा machine language को प्रयोग भएको थियो।
(ङ) तेस्रो पुस्तामा assembly language भाषाका रूपमा प्रयोग भएको थियो।

३. तलका प्रश्नको उत्तर लेख :

(क) कम्प्युटर पुस्ता भनेको के हो ?
(ख) कम्प्युटरका पुस्ताहरूलाई वर्णन गर।
(ग) कम्प्युटरको पहिलो पुस्ताका विशेषता लेख।
(घ) कम्प्युटरको दोस्रो र तेस्रो पुस्ताका बिचका भिन्नताहरू लेख।
(ङ) कम्प्युटरको चौथो र पाँचौं पुस्ताबिचका भिन्नता लेख।

COMMENTS

Name

Audio Book,1,B. Ed. Second Year,2,B. Ed. Third Year,2,Bachelor Level,2,Basic Level,1,Class 6 Book,1,Class 8 Book,2,Composition,2,Computer Education,1,Creative Writing,8,English for Mass Communication,2,English Subject License,2,Essay Writing,4,Expanding Horizon in English Creative Writing,1,Free Ebook,3,Grade IX,2,Grade IX - Nepali,2,Grade IX - Social,4,Grade VII,9,Grade VII - Computer,9,Grade VIII - Nepali,2,Grade X,3,Grade X - Nepali,3,Grade XII,20,Grade XII - English,20,Grammar,4,Letter Writing,2,Nepali Audio Novel,1,Nepali Essay,1,New Generation English,1,Quotes and Inspiration,7,Research and Report,1,The Heritage of Words,20,TSC Basic Level,2,TSC License Notes,2,Video Summary,1,Writing Paragraph,2,उपन्यासको समलोचना,1,साहित्य समलोचना,1,
ltr
item
ESikai Online Education: पाठ-३ कम्प्युटरको पुस्ता (Generation of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७
पाठ-३ कम्प्युटरको पुस्ता (Generation of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७
पाठ-३ कम्प्युटरको पुस्ता (Generation of Computer) | कम्प्युटर शिक्षा कक्षा ७
https://1.bp.blogspot.com/-U0Nk163WHTc/XiKauwaLqlI/AAAAAAAADag/YontdEGEpVgICNSWvaCpLOxEZEN6QFqpwCNcBGAsYHQ/s640/Generation%2Bof%2BComputer.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-U0Nk163WHTc/XiKauwaLqlI/AAAAAAAADag/YontdEGEpVgICNSWvaCpLOxEZEN6QFqpwCNcBGAsYHQ/s72-c/Generation%2Bof%2BComputer.jpg
ESikai Online Education
https://www.esikai.com.np/2020/01/generation-of-computer-grade-7.html
https://www.esikai.com.np/
https://www.esikai.com.np/
https://www.esikai.com.np/2020/01/generation-of-computer-grade-7.html
true
7156907926909846891
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy Table of Content